CTR va CPC: bosish ulushi bosish narxiga qanday ta’sir qiladi

CTR (bosish ulushi) va CPC (bosish narxi) bir-biri bilan matematik va mantiqiy bog‘langan. Bu bog‘liqlikni tushunish kreativ nega pul tejashini va nega «arzon bosish» har doim maqsad emasligini ko‘rsatadi.

Matematik bog‘liqlik

Ko‘rsatuvlar uchun to‘lanadigan reklamada (Meta, TikTok va boshqa ko‘p platformalarda asosiy model) bosish narxi ikki narsadan kelib chiqadi: ko‘rsatuvlar narxi (CPM) va CTR.

CPC = CPM / (CTR × 1000)

Ya’ni ming ko‘rsatuv narxi o‘zgarmasa, CTR ikki baravar oshganda bosish narxi ikki baravar kamayadi. Chunki bir xil pulga ko‘proq bosish olasiz.

Oddiy misol

Tasavvur qiling, ikki e’lon bir xil auditoriyaga ming martadan ko‘rsatildi va har ikkisiga bir xil pul sarflandi. Birinchisini o‘n kishi bosdi, ikkinchisini yigirma kishi. Ikkinchi e’londa bitta bosish ikki baravar arzon tushdi — faqat kreativ odamlarni ko‘proq qiziqtirgani uchun.

CTR auksionga ham ta’sir qiladi

Ko‘p platformalarda auksion faqat stavkaga emas, e’lon sifati va kutilayotgan munosabatga ham qaraydi. Odamlar ko‘proq bosadigan va yaxshi qabul qiladigan e’lon auksionda ustunlikka ega bo‘lishi mumkin va ko‘rsatuvlar ham arzonlashadi. Shunday qilib, yaxshi CTR CPC’ni ikki tomondan pasaytiradi.

Qidiruv reklamasida

Google Ads va Yandex Direct qidiruvida to‘lov odatda bosish uchun bo‘ladi. Bu yerda ham kutilayotgan CTR e’lon sifatining muhim qismi va u bosish narxiga hamda e’lon o‘rniga ta’sir qiladi. Shuning uchun so‘rovga mos matn yozish faqat ko‘proq bosish emas, balki arzonroq bosish ham beradi.

Bog‘liqlik qachon chalg‘itadi

Tasodifiy bosishlar. Kutilmagan yoki noaniq kreativ CTR’ni oshiradi va CPC’ni tushiradi, lekin odamlar nimani bosganini tushunmaydi va ariza qoldirmaydi.

Turli bosish turlari. Kabinetda barcha bosishlar (profil, rasm, «ko‘proq») va havola bosishlari alohida. Barcha bosishlar bo‘yicha CTR yuqori, havola bosishlari bo‘yicha esa past bo‘lishi mumkin.

Turli auditoriyalar. Bir auditoriyada CTR yuqori va CPC arzon, lekin u auditoriya sizning mijozingiz emas.

Amaliy xulosalar

1. Kreativlarni solishtirishda bir xil auditoriya va joylashuvda CTR va CPC’ga qarang
2. CPC tushsa-yu, ariza narxi o‘ssa — bosishlar sifati pasaygan
3. CTR’ni oshirish uchun noaniq iboralar emas, aniq va qiziqarli taklif ishlating
4. Yakuniy qaror — ariza yoki mijoz narxi bo‘yicha

Kuzatish tartibi

Hisobotda CPM, CTR (havola bosishlari bo‘yicha) va CPC ustunlarini yonma-yon qo‘ying. CPC o‘zgarganda sababni darhol ko‘rasiz: ko‘rsatuvlar qimmatlashganmi yoki kreativ kamroq bosilmoqdami. Birinchisi raqobat va auditoriya haqida, ikkinchisi kreativ haqida.

Qachon CTR’ni maqsad qilmaslik kerak

Qamrov yoki brendni tanitish kampaniyalarida bosish asosiy maqsad emas — odam e’lonni ko‘rib, eslab qolishi muhim. Bunday kampaniyalarni CTR va CPC bilan baholash noto‘g‘ri. Shuningdek, xabarlar maqsadidagi kampaniyalarda «bosish» o‘rniga boshlangan yozishmalar soni va ularning narxi asosiy ko‘rsatkich bo‘ladi.