ROAS va ROI: reklama qaytimi va investitsiya qaytimi farqi

ROAS va ROI ikkalasi ham qaytim haqida, lekin turli savollarga javob beradi. ROAS reklama kampaniyasining samarasini o‘lchaydi, ROI esa butun investitsiya o‘zini oqlaganini ko‘rsatadi.

ROAS

ROAS = reklamadan kelgan daromad / reklama xarajati

• Faqat reklama byudjeti hisobga olinadi
• Daromad olinadi, foyda emas
• Reklama kabinetida avtomatik hisoblanishi mumkin
• Kampaniyalar, auditoriyalar va kreativlarni solishtirish uchun qulay

ROI

ROI = (foyda − investitsiya) / investitsiya

• Barcha xarajatlar hisobga olinadi: reklama, mahsulot tannarxi, mutaxassislar, kreativ, servislar
• Foyda olinadi, daromad emas
• Odatda qo‘lda yoki moliyaviy hisobotlar asosida hisoblanadi
• Biznes qarorlari uchun: bu kanalga investitsiya qilishga arziydimi

Asosiy farq: misol bilan

Tasavvur qiling, kampaniya reklama xarajatidan uch baravar ko‘p daromad keltirdi. ROAS uchga teng — yaxshi ko‘rinadi. Lekin agar mahsulot tannarxi daromadning katta qismini olsa, targetolog va dizayner xizmatlari ham qo‘shilsa, yakuniy foyda nolga yaqin yoki manfiy bo‘lishi mumkin. ROI buni ko‘rsatadi, ROAS esa yo‘q.

Qachon qaysi biri

ROAS:

• Kundalik kampaniya boshqaruvi
• Kreativ va auditoriyalarni solishtirish
• Byudjetni kampaniyalar orasida qayta taqsimlash

ROI:

• Kanal yoki yo‘nalish umuman foydalimi
• Yillik yoki choraklik rejalashtirish
• Pudratchi yoki agentlik xizmatlari o‘zini oqlayaptimi
• Rahbariyat va investorlar uchun hisobot

Ular qanday bog‘langan

ROAS ROI’ning bir qismi. Agar ROAS marja bilan hisoblangan o‘zini oqlash nuqtasidan past bo‘lsa, ROI albatta manfiy. Agar ROAS undan yuqori bo‘lsa, ROI ijobiy bo‘lishi mumkin — lekin boshqa xarajatlarga bog‘liq.

ROI’ni hisoblash tartibi

1. Davr uchun reklamadan kelgan daromadni aniqlang
2. Sotilgan mahsulotlar tannarxini chiqaring
3. Reklama byudjetini qo‘shing
4. Mutaxassislar, kreativ va servislar xarajatlarini qo‘shing
5. Foydani investitsiyaga bo‘ling

Qaysi xarajatlar kiritilishini kompaniya ichida bir marta kelishib oling va har safar bir xil usulda hisoblang.

Odatiy xatolar

• ROAS’ni ROI deb atash va reklamani foydali deb hisoblash
• ROI’da faqat reklama byudjetini hisobga olish
• Daromadni foyda bilan aralashtirish
• Takroriy xaridlarni hisobga olmaslik — ROI past ko‘rinadi

Xizmat bizneslari uchun

Xizmatlarda daromad va tannarxni aniq hisoblash qiyinroq. Amaliy yondashuv: har bir sotuvdan o‘rtacha foydani baholang va reklama orqali kelgan mijozlar sonini unga ko‘paytiring. Shundan barcha jalb qilish xarajatlarini ayiring — bu taxminiy ROI bo‘ladi va qarorlar uchun yetarli.

Hisobotda ikkalasi

Haftalik hisobotda ROAS, oylik yoki choraklik hisobotda ROI. Shunda kundalik boshqaruv va strategik qarorlar bir-biriga zid bo‘lmaydi.

Hisobotda ikkala ko‘rsatkichni kim hisoblashini ham belgilang: ROAS odatda targetolog yoki marketolog zimmasida, ROI uchun esa moliya bo‘limi yoki biznes egasining ma’lumotlari kerak. Mas’uliyat aniq bo‘lsa, raqamlar o‘z vaqtida tayyor bo‘ladi.